Sjamanisme

De sjamanistische therapie 

De sjamanistische therapie wordt uitgevoerd door de sjamaan. De sjamaan reist door de spirituele wereld om de geesten om raad en bijstand te vragen. Voor een reis moet de sjamaan in trance geraken. De trance is een staat van bewustzijn die kan worden opgeroepen door zich te ontspannen en te luisteren naar een monotoon geluid zoals drums, tromgeroffel of een ratel. Naast deze ritme-instrumenten worden ook hallucinogene planten (bijvoorbeeld de Zuid-Amerikaanse plant ayahuasca of paddo’s) gebruikt om sjamanistisch te reizen. Deze psychedelica worden vooral toegepast in Midden- en Zuid-Amerika.

In het westen is dit minder gebruikelijk. Wanneer een sjamaan in trance is, raakt hij in een droomtoestand en krijgt visioenen waarin hem door de geesten wordt verteld hoe hij moet handelen. Genezing wordt dus niet bewerkstelligd door de sjamaan maar door de helpers. 

Drie typen sjamanen 

In onze tijd kunnen we drie typen sjamanen onderscheiden: de traditionele inheemse sjamaan die is opgeleid en ingewijd door andere sjamanen, de moderne westerse sjamaan, onderwezen door een traditionele sjamaan en de moderne sjamaan, die zijn praktijk baseert op de universele elementen uit het sjamanisme. De moderne sjamaan kan misschien beter worden aangeduid als een beoefenaar van het sjamanisme.

Alledrie zijn ze gericht op genezing van lichaam en geest en proberen ze de zichtbare en onzichtbare werelden op elkaar af te stemmen. Zowel de traditionele als de moderne sjamaan probeert via het sjamanistisch reizen contact te leggen met, en hulp te vragen aan de geesten, om daarmee kennis te vergaren die hij/zij kan gebruiken voor genezingen en raad bij problemen.

Elke sjamaan heeft een aantal geesten en krachtdieren die hem speciaal behulpzaam zijn. Het zijn zijn persoonlijke raadgevers in de spirituele wereld. Overigens is men binnen het neo-sjamanisme van mening dat iedereen zich met sjamanisme kan bezighouden. Iedereen kan een cursus doen en vertrouwd raken met de grondbeginselen. Je hoeft dus geen sjamaan te zijn om sjamanistisch te reizen. De hedendaagse beoefenaar van sjamanisme is dus veel minder gebonden aan tradities. Hij of zij plaatst het sjamanistisch gedachtegoed in de westerse context. Hierna volgen de meest gebruikte therapieën en technieken uit het moderne sjamanisme.

Sjamanistisch reizen 

Centraal in de genezing van patiënten staat het contact met de spirituele wereld. Dit contact kan gelegd worden door in trance te raken. Dit noemt men sjamanistisch reizen. In de communicatie helpen de geesten, in het bijzonder de geesten die de sjamaan persoonlijk raadgeven om de oorzaak van ziekte en pijn te ontdekken. Zij geven hem/haar aanwijzingen voor genezing. Kenmerkend voor het sjamanisme is dat deze consultatie van geesten in principe voorafgaat aan elke behandeling en ceremonie.

Power extraction 

Wanneer wezensvreemde energie bij iemand is binnengedrongen kan dit worden verwijderd door power extraction. De sjamaan reist daartoe naar de spirituele wereld om uit te zoeken welke vreemde kracht de patiënt belaagt. De informatie over de oorzaak komt meestal in de vorm van sjamanistische symbolen. Een vreemde kracht kan bijvoorbeeld een dier of een voorwerp zijn, die of dat zich ergens in de patiënt heeft genesteld. De sjamaan neemt de vreemde kracht weg uit het lichaam door deze eruit te trekken, eruit te zuigen of met bepaalde handbewegingen te verwijderen.

Soul retrieval 

Volgens het sjamanisme is de drempel om ziekte en ongeluk te krijgen veel lager als iemand zijn ziel (of een deel ervan) verloren heeft. Verlies van de ziel geeft de betreffende persoon minder levenskracht. De oorzaak van het verlies kan bijvoorbeeld een traumatische ervaring zijn, die je als kind heb meegemaakt.

De ziel kan ook door iemand gestolen zijn. Bij soul retrieval maakt de sjamaan een reis naar de spirituele wereld om te onderzoeken waar de verloren stukken van de ziel zich bevinden. Zodra de sjamaan de ziel heeft teruggevonden neemt hij deze mee naar de realiteit. De verloren ziel wordt bij de patiënt ingeblazen. Zowel power extraction als soul retrieval sluit aan bij bepaalde westerse psychotherapeutische benaderingen. In Nederland is er een aantal psychologen en psychiaters die met deze technieken werken.

Droominterpretatie 

Dromen bieden de kans om tijdens de slaap in contact te komen met de spirituele wereld. Er zijn ‘grote’ dromen die over belangrijke levenskwesties gaan en ‘kleine’ dromen, die te maken hebben met alledaagse problemen. Grote dromen verstrekken de dromer betekenisvolle informatie in letterlijke of figuurlijke zin. Ook bij het uitleggen van een droom vraagt de sjamaan zijn persoonlijke hulpgeesten wat de betekenis is van figuren en beelden in de droom van de patiënt.

Soms verandert hij de droom, zodat hij beter wordt verdragen door de dromer. Overigens hebben droom en trance veel met elkaar gemeen. Het essentiële verschil is dat de dromer speelbal is van zijn droom. Hij heeft geen controle over wat hij droomt. De beoefenaar van sjamanisme heeft in de trance het vermogen om bewust een droom te starten en de richting van de droom te bepalen. Verschillende rituelen vinden toepassing binnen het moderne sjamanisme. Met deze rituelen onderhoudt men het contact met de spirituele wereld. Dit zijn onder meer:

Het gebed van Sjamanisme 

Het gebed is een verbale expressie van de persoonlijke relatie met de geesten. Men wendt zich daarbij tot de spirituele wereld om hulp of dankzegging. Het gebed is een uiting van verbondenheid met andere realiteiten. Het is een goede manier om de levenskracht positief te beïnvloeden.

Vision quest 

Een vrijwillig verblijf in de natuur voor een bepaalde tijd waarbij stilte, afzondering, vasten en gebed belangrijke middelen zijn om een beter contact te maken met de spirituele wereld teneinde antwoord te krijgen op belangrijke levensvragen.

De zweethutceremonie (of inipi) 

De zweethut is een kleine ronde hut van wilgentakken en bedekt met dekens. In het midden is een kuil waarin hete stenen liggen. De deelnemers gaan de hut in en nemen plaats rond de roodgloeiende stenen. Zij zingen onder leiding van de medicijnman/sjamaan. Het zweten zorgt voor een intense spirituele ervaring, die het contact met de geesten vergemakkelijkt.

Het medicijnwiel van Sjamanisme 

Men leert een stenen kring in de natuur opbouwen volgens een precies omschreven ceremonie. In deze kring vertegenwoordigt elke steen een ander deel van de schepping. De kring verbindt de mens met de kringloop van het leven. Het medicijnwiel is een concentratiepunt waar men leert, individueel of groepsgewijs, de levensenergie te concentreren. Deze gebundelde energie wordt voor genezing en bewustwording van de deelnemer en het milieu gebruikt.

Death lodge ceremony 

Afscheid nemen en opnieuw geboren worden. Men leert intensief aan zichzelf te werken en oude patronen los te laten. De indiaanse death lodge ceremonie is een nachtelijk ritueel in de eenzaamheid, waarin men het eigen leven aan zich voorbij ziet gaan (alsof men symbolisch sterft) en verantwoordelijkheid neemt voor de rol die men erin speelt.

De dans van de totem 

Men leert creatief werken met de krachten die onder andere diersymbolen geven. Dieren waarvoor men bang is of andere wezens die men in dromen ontmoet, kan men leren kennen om ze een plaats te kunnen geven in het eigen bestaan.

De wortels van ons bestaan 

Hoe beleefden onze voorvaderen in Europa het contact met de natuur. Het gaat hierbij om een integratie van de eigen afstamming met wie wij nu zijn. De psychologische aspecten die hiermee samenhangen, worden verbonden met praktische ceremoniën in de natuur. Het levend contact met bomen met wortels die diep in de aarde vastgrijpen, planten, stenen en de elementen brengt de deelnemer terug naar de wortels van het eigen bestaan.

Vollemaansvieringen 

Ook ceremonies en rituelen door westerlingen georganiseerd rond bijvoorbeeld de standen van de maan en de zonnewenden worden tot het neo-sjamanisme gerekend. Via internet hebben allerlei groepjes mensen contact met elkaar om bij volle maan, bij seizoenswisseling, naar buiten te trekken om persoonlijke maar onderling verbonden rituelen uit te voeren. Kerstmis en Pasen worden vervangen door ceremonies en dankbetuigingen aan moeder aarde. Naast de beschreven benadering van neo-sjamanisten zijn er verschillende aan sjamanisme verwante uitingsvormen die in Nederland worden toegepast.

Inca-geneeskunde 

De medische antropoloog Alberto Villoldo introduceerde de Incageneeskunde in Amerika en Europa na zijn reizen in het Andesgebergte rond 1980. Hij leerde van de Inca-medicijnmannen, dat het lichaam wordt omgeven door een energieveld, men noemt dit het lichtend energieveld (LEV).

In de Inca-geneeskunde beschouwt men dit menselijk energieveld als een mal, een matrix van licht die bepalend is voor hoe wij leven, hoe wij helen en hoe wij sterven. Elke emotionele, fysieke of spirituele gebeurtenis, elk trauma wat men heeft doorgemaakt, is af te lezen in het lichtende energieveld. Het LEV laat zien welke ziekten iemand heeft, maar ook welke ziekten iemand zal krijgen. Dit geldt voor zowel somatische als psychische aandoeningen. De behandeling, luminious healing genoemd, schoont de imprints van ziekte uit het LEV. Het voorkomt dat ziekte zich zal manifesteren en het ondersteunt het genezingsproces.

Druïdisme 

In Engeland worden de huidige druïden-groeperingen door sommigen gezien als dragers van oude sjamanistische tradities. Oefeningen en rituelen worden aangeboden in de vorm van meditaties of visualisaties onder begeleiding van trom of ratel. De nadruk ligt op het werken met bomen en stenen. Het druïdisme put uit de Keltische mythologie.

Psychochirurgie 

In de psychochirurgie gaat men ervan uit, dat een mens behalve over een fysiek lichaam ook beschikt over een etherisch of energielichaam. Tijdens de operatie wordt het fysieke lichaam gescheiden van het etherische lichaam, waardoor weefsels veranderen in een geleiachtige massa. Het zieke weefsel scheidt zich vanzelf af van het gezonde weefsel en kan daardoor gemakkelijk worden verwijderd. Daarna worden fysiek en etherisch lichaam weer in hun oorspronkelijke verhouding teruggebracht.

Een psychochirurg maakt met de blote hand een snede, er vloeit weinig bloed, pijn komt zelden voor en er wordt niet verdoofd. Sommige chirurgen gebruiken een mes of schaar, niets wordt echter gesteriliseerd. Infecties zouden niet voorkomen.

De bekendste psychochirurgen zijn sjamanen uit Brazilië of de Filippijnen, maar ook in Noord-Afrika, de Himalaya, de Andes en in een aantal Europese landen komen deze mensen voor. Men stelt dat ze sterk paranormaal begaafd zijn. Ze worden altijd bijgestaan door een overleden medicus of een team van overleden deskundigen, die hen aangeven hoe te handelen en te spreken. Veel van deze genezers zijn tijdens de behandeling in trance; ze weten zich na afloop niets meer te herinneren van de operatie.

Anderen werken bij volledig bewustzijn. Vele operaties zijn op deze wijze uitgevoerd: oogoperaties, hersenoperaties, thorax- en buikoperaties. Er zijn uitvoerige rapporten van medici die nauwgezet de handelingen volgden en in een aantal gevallen zichzelf lieten opereren. Behalve een paar bewezen gevallen van bedrog zijn er aanknopingspunten voor een serieuze benadering van deze mengeling van sjamanisme en paranormale geneeskunde. In ons land zijn van tijd tot tijd psychochirurgen werkzaam.

Lomi Lomi Nui massage 

De kahuna’s waren de sjamanen van het oude Hawaï. Deze spirituele meesters waren sterk ontwikkeld in het hanteren van gedachtekracht en energie-overbrenging. Zij maken onderscheid in drie niveaus van bewustzijn. Het dagelijkse bewustzijn wordt gesymboliseerd door ‘de moeder’, het onderbewustzijn door ‘het lichaam’ en het hogere bewustzijn door ‘de vader’. Moeder en vader moeten het lichaam koesteren, waardoor het lichaam optimaal kan functioneren.

Voor de kahuna’s is het lichaam een geschenk, de tempel van de ziel. Lomi Lomi Nui massage, ook wel tempelmassage genoemd, was vroeger voor jongens en meisjes een inwijdingsritueel naar de volwassenheid. Lomi Lomi Nui massage is een samenspel van massage, dans, ademhalingsoefeningen en ritmische muziek. Op het ritme van muziek wordt al bewegend het lichaam met veel olie overgoten en gemasseerd. 



Contact